الشيخ أبو الفتوح الرازي

56

روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )

كه ايشان خود را به آن بفروختند كفرشان به آنچه خداى فرو فرستاد از قرآن ، و مراد به « اشتراء » ، بيع است ، كه شرى هم خريدن باشد هم فروختن ، و مراد آن است كه : حظ و نصيب خود از ثواب بفروختند به عقاب كفر . و گفته‌اند ( 1 ) معنى آن است كه : بد اختيارى كردند چون بدل كردند حق به باطل و كفر به ايمان ، و مراد بقوله : * ( بِما أَنْزَلَ اللَّه ) * ، قرآن است بلا خلاف ، و « ما » موصوله است . * ( بَغْياً ) * ، اى ظلما ، و نصب او بر مفعول له است ، و اصل « بغى » ، فساد باشد من قولهم : بغى الجرح اذا امدّ و فسد . و « بغى » طلب بود و به عرف مخصوص شده است به طلب ناحق و ناواجب . و « بغا » زنا باشد ، و گفته‌اند : بغى حسد باشد ، يعنى حسد مىبرند بر آن كه خداى تعالى فرو مىفرستد از فضلش ، يعنى نبوّت و كتاب * ( عَلى مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِه ) * ، بر ( 2 ) آن كه خواهد از بندگانش يعنى محمّد - صلَّى اللَّه عليه و على آله . * ( فَباؤُ ) * ، رجعوا ( 3 ) ، باز آمدند * ( بِغَضَبٍ عَلى غَضَبٍ ) * . مفسّران خلاف كردند در آن كه اين دو « غضب » بر چه بود . عبد اللَّه عبّاس گفت : مراد به غضب اوّل خشم خداست بر ايشان به ضايع كردن ايشان توريت را ، و غضب دوم به كفرشان به محمّد - صلَّى اللَّه عليه و آله . ابو العاليه و قتاده گفتند : غضب اوّل به كفرشان به عيسى و انجيل ، و غضب دوم به كفرشان به محمّد . سدّي گفت ( 4 ) : غضب اوّل به گوساله پرستيدن ، [ 114 - ر ] و دوم ( 5 ) به كفرشان به محمّد - عليه السّلام . و گفته‌اند « على » به معنى مع است ، چنان كه گويند : هو على صغر سنّه ، يقول الشّعر ، اى مع صغر سنّه . * ( وَلِلْكافِرِينَ ) * ، يعنى جاحدان نبوّت محمّد را * ( عَذابٌ مُهِينٌ ) * ، عذابى خواهد بودن خوار كننده كه ايشان در آن مهان و مستذلّ باشند . * ( وَإِذا قِيلَ لَهُمْ آمِنُوا بِما أَنْزَلَ اللَّه ) * ، چون گويند ايشان را كه ايمان آرى به قرآن

--> ( 1 ) . مج آن . ( 2 ) . همهء نسخه بدلها : براى . ( 3 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز آج : و رجعوا ، آج : فرجعوا . ( 4 ) . آج ، لب ، فق به . ( 5 ) . مب ، مر : دويم .